Molitva pod Midžorom je svetkovina koja se svake godine o Đurđevdanu (6. maj) održava u selima Vrtovac i Balta Berilovac, na kapiji Stare planine.
Turističko-privredna manifestacija Đurđevdanski susreti - Molitva pod Midžorom održava se u selima Vrtovac i Balta Berilovac, oko 35 km od Knjaževca.
Prvi deo manifestacije održava se na Đurđevdan, 6. maja, u selu Vrtovac. Đurđevdan je i seoska slava i zavetina, poznata kao jedna od najveselijih obrednih svetkovina kojom se slavi snaga proleća i prirode. Obrednim ritualima, snaga prirode "prenosi" se na ljude, stoku i useve. Praznik započinje berbom cveća i bilja na Biljarni petak i ritualnim pletenjem venaca na reci.
Praznovanje se nastavlja prvom mužom ovaca, a na sam dan slave oko ćelije u Vrtovcu ide obredna povorka - litija. Tada se vrši osvećenje sira, a prostor oko ćelije kiti se cvećem i biljem koje nosi planinka, žena koja predstavlja duh prirode. Najznačajniji čin obreda je klanje crnog muškog jagnjeta ukrašenog vencem i upaljenom svećom na rogu, koje narod Budžaka naziva "Molitva".
Drugi deo manifestacije održava se u selu Balta Berilovac i počinje blagoslovom i pozivom ćaje - zapovednika đurđevdanskih svečanosti - upućenim čobanima i narodu. Nakon toga sledi kulturno-umetnički program, sportske i zabavne čobanske igrarije, kao i takmičenje u pripremi starih jela.
Na manifestaciji se mogu videti i stari zanati, kao i lekovito bilje i njegova primena u narodnoj tradiciji.
Đurđevdanski susreti - Molitva pod Midžorom predstavljaju spoj hrišćanskih i paganskih običaja. U đurđevdanskom praznovanju očuvano je obilje običaja, verovanja i magijskih radnji koje imaju ulogu da osiguraju napredak i zdravlje porodice, stoke i useva.
Đurđevdan je nominovan za UNESCO listu nematerijalnog kulturnog nasleđa. Nosilac predloga je Zavičajni muzej Knjaževac, a predlagač Etnografski muzej u Beogradu.
Program manifestacije
-
- maj (Vrtovac): đurđevdanski obredi, litija, osvećenje sira i tradicionalni ritual "Molitva"
- 7-9. maj (Balta Berilovac): kulturno-umetnički program, čobanske igre i takmičenje u pripremi starih jela
- Prateći sadržaji: prikaz starih zanata i lekovitog bilja sa primerima primene u narodnoj tradiciji
